-
play_arrow
Daš Radio Daš Radio
-
play_arrow
DAŠ Extra DAŠ Extra
Pre 680 godina Srbija je postala carstvo: Dušan Silni je našu zemlju izveo na tri mora, a njegov zakonik je predviđao surove kazne za ova dela
Car Dušan Silni krunisan je 1346. godine, a njegov zakonik je definisao pravila i kazne za sve staleže u srednjovekovnoj Srbiji.
Jedan od najmoćnijih srpskih vladara u istoriji car Dušan Silnikrunisan je za cara na Vaskrs 16. aprila 1346. (6854) godine u prestonici Skoplju. Srbija je tada, kao najmoćnija balkanska država, uzdignuta u rang carstva, a krunisanje je obavio patrijarh Joanikije II, koji je bio rodom iz Prizrena.
Tri godine posle uspostavljanja carstva, 1349. godine na velikom saboru u Skoplju objavljen je Dušanov zakonik, kojim je uzakonjeno srpsko carstvo i srpska crkva. Tada je proklamovan glavni deo, prvih 135 članova, a ostatak od 201 člana donet je šest godina kasnije. Veliki udeo u izradi Dušanovog zakonika imao je patrijarh Joanikije II, posebno u onim delovima gde se govori o Crkvi.
Zakonik se sastoji od ukupno 201 člana, a pisan je na starosrpskom jeziku, prenosi Istorijski zabavnik. Donošenjem ovog zakonika car Dušan je želeo da uspostavi vladavinu prava, jedinstveni pravni sistem koji važi na teritoriji celog carstva, ali i ograniči zahteve i prava vlastele, koja je njime takođe stavljena u okvire zakona.
Dušanov zakonik najviše se bavi državnim pravom – regulisanjem odnosa među staležima i njihovom odnosu prema caru, organizacijom sudstva i sudskog postupka, autoritetom sudija, načelom zakonitosti, borbom protiv razbojnika i lopova, krivičnim pravom, a najmanje govori o građanskom pravu.
Od 1. do 38. člana nalaze se odredbe o pravima i obavezama Crkve, o njenom položaju, nadležnostima, obavezama prema caru, sudskoj vlasti… Od člana 39. do 63. Zakonik govori o pravima i obavezama drugog povlašćenog staleža – o vlasteli. Ove odredbe Zakonika im garantuju neprikosnovenost baštine i razne druge povlastice. Govore o proniji, obavezama prema vladaru, poštovanju sudija i suda…
Od člana 64. do 83. Zakonik se bavi pravima i obavezama zavisnog stanovništva. Pored odredaba koje zabranjuju preteranu eksploataciju zavisnog stanovništva od strane njihovog gospodara, Zakonik precizno reguliše i obaveze zavisnog stanovništva prema njihovom vlastelinu. Posle 83. člana slede odredbe o gradskom staležu i trgovcima, o krivičnoj odgovornosti grada i gradske zemlje, o odgovornosti vojnika…
Original Dušanovog zakonika nije sačuvan, ali postoji više od 20 prepisa. Najstariji prepis (verovatno najbliži originalu) potiče iz Struge iz 14. veka. Posle njega sledi prepis iz Prizrena iz 15. veka koji je najpoznatiji.
Zakonik je upamćen kao vrhovni pravni akt kojim je srednjovekovna Srbija uspostavljena kao pravna država.
Kazne predviđene Dušanovim zakonikom uglavnom su bile globa, tj. novčane, ali je bilo i telesnih kazni, koje su podrazumevale teško sakaćenje, a i batinanje. Takođe, razlikovale su se u odnosu na to da li se primenjuju na vlastelinima ili običnom narodu
izvor: Kurir.rs
U TRENDU
U ponedjeljak isplata penzija u Republici Srpskoj
Jun – mjesec mentalnog zdravlja muškaraca
Više od 500 Bijeljinaca otputovalo na poklonjenje Pojasu Presvete Bogorodice
Srpska bogatija za 27 beba
Petrović pozvao građane da se 5. i 6. juna uključe u akciju čišćenja Semberije: Privrednici donirali kamere za nadzor očišćenih deponija
Post comments (0)